FIFA'nın Norveç-İngiltere Maçındaki Çip Teknolojisiyle İlgili Açıklaması Tartışma Yarattı
Dünya Kupası çeyrek finalinde oynanan Norveç-İngiltere maçında, topun gökyüzünde örümcek kamerayı taşıyan kabloya çarpmasıyla ilgili FIFA'nın “Sensöre yansıyan bir temas yoktur, top kabloya değmedi” şeklindeki açıklaması tartışmalara neden oldu. Maçın ilk yarısı bittiğinde, teknik direktör Stale Solbakken başta olmak üzere, kabloya teması gören tüm Norveçli futbolcular ve antrenörler hakeme itiraz etti. Erling Haaland da bu duruma tepki gösterdi. Maç sona ermeden FIFA'nın resmi açıklaması geldi. Ancak bu kadar hızlı bir yanıt verilmesi gereksizdi. Sahada herkesin gözle gördüğü bir durumu, verileri analiz etmeden yalanlamak yerine daha sakin ve bilimsel bir yaklaşım benimsenebilirdi. Bilgisayar mühendisliği geçmişine sahip bir futbol eleştirmeni olarak, bu tarihi hatanın nedenlerini birkaç noktada özetleyebilirim:
16 ÖZEL TAKİP KAMERASINDAN SANİYEDE 50 VERİ TOPLANIYOR
FIFA'nın resmi internet sitesinde yer alan bilgilere göre, çipli top, “İMU sensörü hafif ve indüksiyon yoluyla şarj edilebilir olduğundan topun performansını veya dengesini etkilemez. Sistem, stadyumun içine monte edilmiş 16 özel takip kamerasıyla entegre olup hem topu hem de oyuncuları izleyerek oyuncu başına 29 veri noktasından saniyede 50 kez veri toplar. Yapay zeka, bu toplanan verileri işleyerek VAR için otomatik uyarılar oluşturur ve nihai karar her zaman hakem tarafından verilir.” şeklinde tanımlanıyor.
SİSTEMDE BİR KODLAMA HATASI OLDUĞU GERÇEK
1-) Çip teknolojisi yazılımı, doğal olarak oyuncuların topa teması, topun hareketi ve oyun alanı düşünülerek hazırlanmış. Ancak, oyuncunun vücudunun herhangi bir yeriyle topa dokunabileceği veya topun direklere temas edebileceği tüm alanlar, FIFA'nın internet sayfasında bahsedilen 16 kameranın kapsamına giriyor. Fakat, bu sınırların dışındaki alanlar düşünülmemiş gibi görünüyor.
2-) Kalecinin degajı sonucu 40-50 metre havaya yükselen topun bir kabloya, kuşa veya drona çarpması durumunu tespit edebilecek bir kamera açısı bulunmadığı anlaşılıyor.
3-) Ölçeklemenin yapıldığı X, Y, Z koordinatlarının sınırları belirlenirken bu seçeneklerin göz ardı edilmiş olduğu net bir şekilde görülüyor.
4-) Her türlü dezavantaja rağmen, metnin sonunda yer alan “Nihai karar her zaman hakem tarafından verilir” ifadesine sadık kalınarak, itiraz eden oyuncular ve teknik kadro dikkate alınabilirdi. Kısa bir inceleme ile gol iptal edilebilirdi. Önemli olan süre kaybı değil, kritik bir kararda doğruya ulaşmaktır.
FIFA ACİLEN ESKİ TÜRK HAKEMLERİ GÖREVE DAVET ETMELİ!
Sonuç olarak, önemli bir ihlal ‘gözlerden’ kaçmadı ama çip teknolojisinden kaçtı! FIFA'nın Türkiye'den herhangi bir eski hakemi, acilen inovasyon komitesine dahil etmesi şart. Çünkü Türk hakemliği, “kaleye doğru giden top bir kuşa çarparsa veya kalecinin yaptığı degaj bir cisme çarparsa hakem ne karar vermelidir?” soruları etrafında şekillendi. FIFA’da bunu düşünemeyenler yüzünden Norveç 2-1 yenilerek evine döndü!