
Galatasaray Kulübü 120. Yıl Dönümünü Kutluyor
Türkiye'nin en köklü spor kulüplerinden biri olan Galatasaray, kuruluşunun 120. yıl dönümünü kutluyor.
Sarı-kırmızılı kulübün temelleri, 1481 yılına kadar uzanan Galatasaray Lisesi'nde atıldı. II. Beyazıt tarafından devlet adamı yetiştirmek amacıyla kurulan okul, adını kurulduğu bölge olan "Galata Sarayı"ndan alıyor. 1 Eylül 1868'de Sultan Abdülaziz döneminde modern bir yapıya kavuşan okul, Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk sportif faaliyetlerin başlamasına da önayak oldu.
Okulda beden eğitimi dersleri, cimnastikçi Monsieur Curel tarafından eğitim programına dahil edildi. Curel'den sonra, M. Moiroux, Signor Martinetti ve Stangali gibi öğretmenler, cimnastik ve atletizmin yanı sıra yüzme, kürek ve aletli cimnastik gibi spor dallarını öğrencilere tanıttı. Daha sonra Faik Üstünidman, Binbaşı Mazhar Kazancı, Abdurrahman ve Ahmet Robenson kardeşler, liseye izcilik, tenis ve hokey gibi sporları getirdi. Faik Üstünidman'ın öncülüğünde Galatasaray Lisesi öğrencileri futbolu keşfetmeye başladılar.
1900'lü yılların başında İstanbul'da futbol, özellikle yabancılar ve azınlıklar arasında yayılmaya başladı. Galatasaray Lisesi'ndeki gençler de bu akıma katıldı. Kulübün kurucusu, ilk başkanı ve 1 numaralı üyesi Ali Sami Yen, "Ellinci Yıl" kitabında Galatasaray Kulübü'nün kuruluş hikayesini, "1 Teşrin 1905'te mektebin 5. sınıfında edebiyat muallimimiz merhum Mehmet Ata Bey'in dersi esnasında birkaç arkadaş baş başa vererek Galatasaray'da bir futbol kulübü kurmaya karar verdik." ifadeleriyle anlattı.
Ali Sami Yen'in "Maksadımız İngilizler gibi toplu bir halde oynamak, bir renge ve bir isme sahip olmak ve Türk olmayan takımları yenmek." mottosuyla spor hayatına giriş yapan kulübün adı, başlangıçta Gloria (Zafer) veya Audace (Cesaret) olarak düşünülse de, sonunda Galatasaray olarak belirlendi.
1905'ten 1919'a kadar Galatasaray Spor Kulübü'ne başkanlık eden Ali Sami Yen, el yazısıyla tuttuğu "Galatasaray Terbiye-i Bedeniye Kulübü" İhsaiyet Defteri'nde kurucu 13 üyeyi şu şekilde sıraladı:
Ali Sami Yen
Asım Sonumut
Emin Bülend Serdaroğlu
Celal İbrahim
B. Nikolof
Milo Bakiş
Pol Bakiş
Bekir Sıtkı Bircan
Tahsin Nahit
Reşat Şirvanizade
Hüseyin Hüsnü
Refik Cevdet Kalpakçıoğlu
Abidin Daver
Resmiyete 1913'te döküldü
Galatasaray Kulübü, 1 Teşrin 1905'te kurulmasına rağmen resmi kayıtlara 1 Eylül 1913'te geçti. 1905'te Osmanlı İmparatorluğu'nda dernekler yasası bulunmadığı için kulüp yasal olarak tescil edilemedi. 1912 yılında Cemiyetler Kanunu çıkarıldıktan sonra, kulüp yasal bir kimlik kazandı ve kurucu üyelerin ad ve adresleri ile birlikte tüzükleri yetkili makamlara bildirildi. İstifa eden ya da eğitimlerini tamamlayarak ülkelerine dönen üyeler ilk listeden çıkarıldı ve 1 Eylül 1913'te kurucu liste yeniden düzenlendi.
Kurucu üyelerin yeni sıralaması şöyle gerçekleşti:
Ali Sami Yen
Asım Sonumut
Emin Bülend Serdaroğlu
Celal İbrahim
Bekir Sıtkı Bircan
Reşat Şirvanizade
Refik Cevdet Kalpakçıoğlu
Abidin Daver
İlk maç
Galatasaray Futbol Takımı, ilk maçına 10 Kasım 1905'te Kadıköy'de çıktı. Günümüzde varlığını sürdüren takımlar arasında ilk Türk futbol takımı olan sarı-kırmızılılar, ilk maçında Kadıköy Faure Mektebi'ni 2-0 mağlup etti.
Renkleri ve logosu
Galatasaray Spor Kulübü'nün ilk renkleri, Türkçülüğü simgeleyen kırmızı-beyaz olarak belirlendi. Dönemin yönetimi bu renkleri yasaklayınca bir süre sarı-siyah renkler kullanıldı, ancak bu durum kalıcı olmadı ve kulüp bugünkü sarı-kırmızı renklerine kavuştu. Kulübün kurucusu Ali Sami Yen, renklerin seçimini, "Bahçekapı'daki Şişman Yanko'nun dükkanında zarif iki yünlü kumaşa rastladık. Biri koyu kırmızı, diğeri turuncu iz taşıyan sarıydı. Tezgahtar, kumaşların dalgalarını birleştirdi ve renklerin güzelliği ortaya çıktı. Sarı-kırmızı alevinin takımımız üstünde parıldamasını hayal ettik." ifadeleriyle açıkladı. Bununla birlikte Bekir Sıtkı, bu renklerin Gül Baba'nın II. Beyazıt'a verdiği sarı ve kırmızı güllerden esinlenerek belirlendiğini ileri sürdü.
Kulübün logosu, 1923 yılında Galatasaray Lisesi 1. sınıf öğrencisi Ahmet Ayetullah tarafından çizildi ve kulübün 18. yılında kabul edildi.
Gazi Büstü'nü kazandı
Galatasaray, profesyonellik öncesi dönemde İstanbul Ligi, Cuma Ligi ve Pazar Ligi gibi farklı isimlerle oynanan liglerde şampiyon oldu. Mustafa Kemal Atatürk yaşarken adına düzenlenen ilk ve tek kupayı müzesine götürdü. 1925 yılında kurulan Tayyare Cemiyeti'ne gelir sağlamak amacıyla 1928'de Galatasaray ve Fenerbahçe arasında bir maç düzenlendi. Kazanan tarafa Atatürk büstü verilecekti. 10 Ağustos 1928'de Taksim Stadı'nda oynanan maçta Galatasaray, Fenerbahçe'yi 4-0 yenerek bu ödülü kazandı. Gazi Büstü, günümüzde Galatasaray Müzesi'nde sergilenmektedir.
38 başkan görev yaptı
Galatasaray Kulübü'nde bugüne kadar 38 farklı başkan görev aldı. 1905'te Ali Sami Yen ile başlayan süreçte, mevcut başkan Dursun Özbek'e kadar 119 yılda toplam 104 dönemde bu kulübü 38 farklı başkan yönetti. Sarı-kırmızılı kulüpte görev yapan başkanlar arasında Ali Sami Yen, Refik Cevdet Kalpakcıoğlu, Yusuf Ziya Öniş ve daha pek çok isim bulunmaktadır.